BÀI 7: THƯƠNG VỢ
- Trần Tế Xương
Câu 1:Cảm nhận về hình ảnh bà Tú qua bốn câu thơ đầu:
Bà làm nghề buôn bán-công việc vừa vất vả vừa nguy hiểm
+ Không gian của công việc nói lên sự vất vả của bà “quanh năm”(làm việc từ đầu đến cuối năm, không có thời gian nghỉ nghơi,quần quật sớm tối với công việc(bà là người chịu khó, tần tảo.
+ Vất vả còn ở chỗ bà phải nuôi cả gia đình, kể cả chồng “nuôi đủ năm con với một chồng”, một mình bà phải đảm đang gánh nặng rất lớn, phải tất bật không quản thân mình gầy gòm (thân cò), nhưng như vậy nuôi cả nhà cũng chỉ là nuôi đủ, không dư không thiếu.
+ Tác giả mượn hình ảnh con cò để nhấn mạnh sự vất vả của vợ mình, không phải “ con cò lặn lội…” mà là “ lặn lội thân cò..”(sự lam lũ, lặn lội, sự vất vả nhọc nhằn, con cò ở đây không phải kiếm ăn ở nơi đông vui mà là ở nơi tẻ nhạt “quãng vắng”( Tác giả không phải dùng so sánh ví von hình ảnh con cò một cách gián tiếp mà đã trực tiếp gán hình ảnh đó vào thân phận của người vợ.
+ Công việc buôn bán ở “mom sông” rất nguy hiểm, đây là vùng đất nhô ra phía sông, rất dễ bị sạt lở, bà vẫn bất chấp tất cả, quanh năm suốt tháng làm ăn ở cái mom sông chênh vênh ấy.
+ “Buổi đò đông” có thể hiểu là đông người trên một con đò hay một bến sông có nhiều đò, dù hiểu cách nào thì cũng nói về sự đông đúc và cũng không ít bon chen(”eo sèo” là khi bà Tú gặp phải buổi đò đông thì cũng mặc cả như ai, như vậy bà mới đủ nuôi cả nhà.
Câu 2: Đức tính cao đẹp của bà Tú được thể hiện”
Qua công việc: bà là người đảm đang,tần tảo, chịu khó, thương yêu chồng con.
Qua lời than mà Tú Xương đã phác ra “ một duyên …quản công”.
+ Duyên nợ là cách nói của nhân gian, chỉ sự may rủi của người con gái khi lấy, như là đoán mò nên mới có câu “ một duyên hai nợ…”, nhưng với tác giả, đó không còn là cách đếm một hai nữa mà là con số được nhân đôi “năm nắng mười mưa…”( số phận vất vả nhưng bà vẫn cam chịu “dám quản công”.
+ Sự cam chịu, nhẫn nại của bà cũng làvì chồng, vì con( đó là đức hi sinh thầm lặng của bà và cũng là đức tính truyền thống của người phụ nữ Việt Nam.
Câu 3: Lời “chửi” trong hai câu thơ cuối là lời của Tú Xương tụ trách mình nhưng nó lại được phác ra là lời của bà vợ. Chính cái xã hội bất công phi lí đã làm ông không thể yêu vợ trọn vẹn, không thể cùng bà gánh vác gia đình (eo sèo ở bến đò, đó là cách hạ thấp đàn ông). Cũng không phải lỗi hoàn toàn là ở đó mà ông cũng tự nhận lỗi là của chính mình, mượn lời vợ chưỉ mình phải chăng là cách để ông hối lỗi vì đã ăn bám vợ, thấy mình là món nợ của vợ, vừa vô ích lại vô tình nữa.
Câu 4: Nỗi lòng thương vợ của nhà thơ được thể hiện:
Oâng viết thơ về vợ trong khi đây là chuyện hiếm thấy trong xã hội cũ.
Mượn trực tiếp hình ảnh con cò để thấm thía nỗi vất vả của vợ.
Tự chửi rủi, xem mình là một món nợ khi không san sẻ được gánh nặng cùng vợ.
( Tâm sự của Tú Xương thật chân chất, ông là người chồng tốt, dù không giúp được vợ nhưng trong thân tâm ông luôn day dứt, luôn biết ơn, cảm thông sâu sắc với vợ, bài thơ là cả tấm chân tình ông giành cho vợ mình.